Tozluk yerine kullanılan ve ayak bileğinden dize değin dolanan, ensiz ve uzun, yün kumaş parçası.


Bacağın ayak bileğinden dize kadar olan bölümüne dolanarak sarılan ensiz, uzun yünlü kumaş ya da deri parçası.

Eski Yunan'da köylüler bacaklarına, keten dolaklar sararlardı.Bu tür dolaklar 19. yüzyılın sonlarında İngiliz-Hint ordusu askerleri tarafından kullanılmaya başladı ve I. Dünya Savaşı sırasında da ABD ve İngiliz piyadelerinin başlıca donanımlarından biri durumuna geldi.

Türklerde dolak bacağa, baldıra tozluk yerine dolanan çuha, şayak, aba türünden uzun ve ensiz kumaş parçası ya da bu amaçla kullanılmak üzere hazırlanmış yün, tiftik örgü biçimindeydi. Uzun yolculuk yapanlar, çiftliklerde çalışanlar, avcılar ve askerler dolak kullanırlardı. 19. yüzyıldan başlayarak Osmanlı ordusunda kullanılan dolak ise, dört parmak eninde, uzun bir şayak parçası biçimindeydi. Postal koncu üstünden başlayarak dizkapağının altına kadar pantolon paçası üzerine sarılırdı. Dolak, askere rahat hareket etme olanağı verdiği gibi, onu tozdan ve soğuktan da korurdu. Cumhuriyet'in ilk yıllarında kullanımdan kaldırılmıştır.


Türk Dil Kurumu:

           dolak -ğı
isim halk ağzında

1. isim Tozluk yerine bacaklara ayak bileğinden dize kadar dolanan ensiz ve uzun kumaş parçası
"Kıran Bey, şimdi bacaklarına dolak sarmış, siyah poturlu, keçe külahlı, göğsünde fişeklikler ve elinde mavzer, tığ gibi bir delikanlıydı." - R. H. Karay

2. Başörtüsü, yazma
"Ellerinde güzel, gizemli Arap harfleri ile yazılı dövizleri, bayrakları, başlarında kumaş dolakları." - Fürüzan

3. Boyun atkısı